Yapılan bir psikolojik çalışmada bir kişinin hoşlanmadığı ya da herhangi bir duygu beslemediği bir kişiye bir iyilik yaptıktan sonra olumlu duygular beslemeye başladığı ve yapılan iyiliğin niteliği arttıkça iyiliği yapan kişinin iyilik yaptığı kişiye daha yoğun olumlu duygular beslediği ortaya çıkmıştır. Buna Benjamin Franklin etkisi de denir.
Benjamin Franklin etkisine göre bir insana bir iyilik yaptığımız zaman bu kişiye daha başka yeni iyilikleri isteyerek yapmamız, iyilik yaptığımız kişinin karşılık olarak bize iyilik yapmasından daha olasıdır. Bu etki bilişsel psikolojide ‘Bilişsel Uyumsuzluk Teorisi’nin bir örneği olarak gösterilir.
Yani, insanlar kendi düşünceleri, yaklaşımları ve davranışları arasındaki uyumsuzluğu çözebilmek için yaklaşımlarını ve davranışlarını o durumun gerekliliğine göre değiştirir. Benjamin Franklin etkisinde de uyumsuzluk, hoşlanmadığımız kişiye iyilik yaptığımızda artık ondan hoşlanmaya başlamamızdır.
Bu etkiye göre bizden hoşlanmayan bir kişiden bizim için bir iyilik yapmasını istediğimizde yapacağı iyiliğe karşılık olarak (eğer varsa) bize olan negatif duyguları azalacak, bunun yerini sempati duygusu alacaktır.
Uzm. Psikolog Nur KASSEM
